+90 216 390 92 43

Sosyal Medyada Biz}

HİPERTANSİYON VE BESLENME

HİPERTANSİYON(YÜKSEK TANSİYON) VE BESLENME
HIPERTANSIYON NEDIR?
Hipertansiyon, kan basıncının normal değerlerinden yüksek olması olarak adlandırılır. Kalp bir pompa gibi kanı atardamarlara gönderir. Bu işlev sırasında kalbin kasılarak kanı gönderdiği andaki basınç büyük tansiyonu, gevşediği sıradaki basınç ise küçük tansiyonu gösterir. Sağlıklı bir yetişkinin tansiyonu istirahat halindeyken 120/80mmHg’dir. istirahat halinde, atardamardaki kan basıncının 160/95mmHg veya daha yüksek olması hipertansiyon belirtisidir. Zaman zaman stres, üzüntü, yorgunluk nedeniyle herkesin tansiyonu yükselebilir, bu geçici tansiyon yüksekliğidir ve hipertansiyon hastalığıyla karıştırılmamalıdır. Hipertansiyon sürekli olarak kan basıncının yüksek gittiği bir durumdur. Hipertansiyon hastalığı tedavi edilmediğinde ölümcül olabilecek kalp krizi, felç, beyin kanaması, böbrek yetersizliği, aort damarı yırtılmalarına neden olabilir.

Yüksek tansiyon riskini artıran faktörler nelerdir?
Yaş: İleri yaş hastalığı olarak bilinen hipertansiyonun görülme yaşı, dünyada ve Türkiye’de giderek düşüyor. Özellikle hareketsiz ve stresli yaşam, alkol ve sigara tüketimi, aşırı kilo özellikle santral obezite denilen göbek yağlanması ve tuz kullanımının çok olması kan basıncı yüksek genç bir grubun oluşmasını sağlamış, hatta 13-14 yaşlarından itibaren hipertansiyon görülme sıklığı artmıştır.
Cinsiyet: 50 yaşın altındaki grup ele alındığında erkeklerde daha sık görülür. 55 yaşından sonra ise kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır.
Kalıtım: Yüksek tansiyonlu kişilerin yaklaşık %60’ında ailede de tansiyon yüksekliği söz konusudur.
Aşırı kilo: Aşırı kilosu olanların yaklaşık %40’ında yüksek tansiyon görülmektedir.
Diyabet yani şeker hastalığı: Şeker hastalarında yüksek tansiyona çok sık rastlanır.
Aşırı tuz tüketimi: Yüksek tansiyona yol açan nedenlerden biridir.
Hareketsiz yaşam: Hareketsizlik yüksek tansiyon görülme olasılığını artırır.
Alkol tüketimi: Sık ve fazla alkol kullananlarda yüksek tansiyon görülme sıklığı artar.
Stres: Yüksek tansiyonun ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir.

Neler yapılmalı, nasıl beslenilmeli?
Beden ağırlığının arzu edilen sınırı geçmeyecek düzeye indirmek ve bu ağırlığı korumak.
• Dengeli bir diyet ve düzenli fiziksel aktivite ile BKI normal aralıklarda tutulduğunda kan basıncında düzelme görülebilir.(20-25 Arası)
• Tuz alımı 4-6gr arasında olmalıdır, bunun için yemeklere tuz ilave edilmemeli, gerekirse tuzsuz ekmek kullanılmalıdır. Tuzlu ve salamura besinlerden uzak durulmalıdır.
Alkol alımı mutlaka sınırlandırılmalı. Haftada en fazla 2-3 kere olmak şartı ile kadınlarda 1 kadeh, erkekler ise 2 kadehin üstüne çıkılmamalıdır ve bu alımı haftada sadece 3- 4 gün olacak şekilde ayarlamalıdırlar. Çünkü alkolün tansiyon üzerine etkisi kadınlarda daha yüksektir. Toplumlarda % 5 oranında alkol alımına bağlı olarak hipertansiyon görülmektedir.
• Doymuş yağ asitlerini çok içeren tereyağı, sade yağ, iç yağ ve katı margarinler kullanılmamalıdır. Sıklıkla zeytinyağ ve diğer bitkisel sıvı yağlar tercih edilmelidir.
Potasyum alımının artmasıyla hipertansiyon riski düşmektedir. Bu alımı arttırmak için bol miktarda sebze ve meyve tüketimi gerçekleştirilmelidir.
• Kandaki magnezyum seviyesinin düşük oluşu da yüksek tansiyon riskini belirleyen faktörler arasındadır.
• Yeşil yapraklı sebzelere soframızda da mutlaka yer almalıdır. Tere, roka,yeşil soğan, maydanoz,dereotu, kekik gibi besinler yemeklerdeki tuz azaltıldığında , yoğun tatları ile bu eksikliği giderirler.
• Paketlenmiş hazır şarküteri ürünlerinin tuz içeriği yoğun olduğu için mümkün olduğunca, bu ürünleri tüketmekten kaçınmalıdır.
Kalorisi yüksek, rafine şeker içeren (pasta, kurabiye, kek, meşrubat ve hazır meyve suyu gibi) ürünler mümkün olduğunca az tüketilmelidir.
• Doymuş yağ içermeleri nedeniyle salam, sucuk, sosis gibi şarküteri ürünlerinden, yoğun tuz içeren salamura yiyecek ve soslardan uzak durulmalıdır.
• Haftada en az 2 kere omega-3 açısından zengin olan balıkları tüketmeye çalışmalıdır.
Sarımsak kullanımı hipertansiyonlu bireylerde tavsiye edilir. Kalsiyum alımını da güçlendirmek için sarımsaklı yoğurt tüketebilirsiniz.
Yeşil yapraklı sebzeler mutlaka beslenme programında yer almalıdır.
• Düzenli fiziksel aktivite tüm hastalıkların önlenmesinde olduğu gibi hipertansiyon tedavisinde de önem taşır. Bu nedenle haftada en az 3 gün olmak üzere orta tempolu egzersiz yapmak büyük önem taşır.
• Paketlenmiş gıdalarda besin içeriğini karşılaştırmak için etiketlerine bakın, düşük yağ veya yağsız ibaresi olanları tercih edin.
• Mineral ve lif gibi ek besin maddelerini alabilmek için tam tahıl içeren yiyecekleri tercih edin.

Dyt. Burcu ŞEN

25 Şubat 2018
506 kez görüntülendi