+90 216 390 92 43

Sosyal Medyada Biz}

ÖDEM VE BESLENME

ÖDEM VE BESLENME

ÖDEM NEDİR?
En genel tanımıyla vücudun bazı bölgelerinde meydana gelen şişliktir. Bilimsel açıklaması ise, “deri ve diğer dokularda, hücrelerarası mesafede, normalde bulunması gerekenden daha fazla sıvı bulunması” şeklindedir.

ÖDEM NEDEN OLUR?

Hareketsizlik: Çok az yürüyen ve hareketsiz bir yaşam tarzı olan kişilerde ödeme sık rastlanır.

Hareketsiz kalmak: Yolculuklarda olduğu gibi eğer uzun süre boyunca oturarak veya ayakta, aynı şekilde hareketsiz kalırsanız vücutta ödem oluşabilir.

Ameliyat: Geçirdiğiniz bir ameliyatın ardından vücutta ödem görülmesi yaygındır.

Sıcaklık: Hava sıcaklığı arttığında vücut dokulardaki sıvıyı atmakta daha az etkilidir. Bu durum özellikle de bilekleri etkiler. Sıcakta fiziksel güç harcamak ödem oluşmasını
daha da kolaylaştırırç.

Yanıklar: Cildimiz yanıklara karşı su tutarak cevap verir ve bu da bölgesel şişliklere neden olur.

Hamilelik: Hamilelik sırasında kadınlar vücudun sıvı tutmasını kolaylaştıran hormonlar salgılarlar. Hamile kadınların vücudu, hamile olmayanlara göre çok daha fazla tuz
ve su tutma eğilimindedir. Hamilelikte genellikle yüz, el, alt bacak ve ayakların şiştiği görülür.

Adet dönemi ve adet dönemi öncesi: Adet döneminde hormon seviyeleri dalgalanmaya başlar. Adet kanamasının başlayacağı günden önceki günlerde hormon seviyelerindeki oynama vücudun sıvı biriktirmesine neden olabilir.

Doğum kontrol hapı: Östrojen içeren herhangi bir ilaç vücudun sıvı tutmasına neden olabilir. Doğum kontrol hapı kullanmaya başladıklarında kilo aldıklarını fark eden pek çok kadın vardır. Bu durum vücudun sıvı tutmasına bağlı olabilir.

Menopoz: Hormon seviyelerindeki oynamaların vücutta ödem oluşmasına neden olabileceğini belirttik. Menopoz veya menopoz dönemindeki hormon tedavileri, vücuttaki hormon seviyelerini etkileyerek ödem için zemin hazırlayabilir.

Bazı ilaçlar: Damar genişletici ilaçlar, östrojenler, bazı kemoterapi ilaçları, bazı diyabet ilaçları, kalsiyum kanal blokerleri ve NSAID grubu ilaçlar vücuttaki ödemden sorumlu olabilirler.

Aşırı tuz kullanımı: Pek çok kişinin ödem sorunu, çok tuz kullanmalarından, fazla tuzlu yemek yediklerinden dolayı kaynaklanır.

Kötü beslenme veya yanlış diyet: B1, B6 ve B5 vitaminlerinin ya da albümin adlı proteinin eksikliğinin, vücudun sıvı tutmasında etkisi olabilir.

VUCUTTA SU TUTUMUNU(ÖDEM) AZALTMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR?

İdeal kiloya inmek: Öncelikle fazla kilomuz varsa bir diyet uzmanıyla birlikte, düzenli beslenme ve uygun aktivite programıyla ideal kilomuza inmeliyiz.

Düzenli su tüketimi: Kişiye göre değişmekle beraber günde 8-12 bardak olmak üzere yaz aylarında ve spor yapan kişilerde daha da artırılmalı. Su içme alışkanlığımız yoksa gün içinde mutlaka bunu hatırlatıcı önlemler almalıyız.

Tuzu azaltmak: Herhangi bir sağlık sorunu yoksa tamamen tuzsuz yemek zorunluluğu yok. Yemekleri az tuzlu tüketmek yeterli olacaktır. Örneğin az tuzlu pişirilmiş sağlıklı bir yemeğe sofrada ayrıca tuz katılmamalı. Fakat bazı yiyeceklerin kendi yapısından kaynaklanan görülmeyen tuza dikkat etmek gerekir. Bu yiyecekleri şöyle sıralayabiliriz: Çok tuzlu peynir ve zeytin çeşitleri tüketmeyin. Orta yağlı peynir alıp, peynir ve zeytini akşamdan suya koyarak tuzunun azalmasını sağlayabilirsiniz.Turşu, konserve, aşırı soda tüketimi, hazır ayran, hazır çorbalar, çeşniler ve et-tavuk suyu tabletleri gibi sodyum içeriği yüksek olan gıdaların tüketimine dikkat edilmeli.

Karbonhidrattan uzak durma: Karbonhidrat içeren yiyecekler aşırı tüketilmemeli; pirinç, beyaz ekmek, makarna, hamur işleri, şerbetli-hamurlu tatlılar, çikolata ve fazla şeker gibi… Kompleks karbonhidrat içeren kepekli, tam tahıllı, çavdarlı gibi unlardan yapılan ekmek, kepekli pirinç veya makarna, kepekli unlardan yapılmış az yağlı kekler, sütü tatlılar gibi daha sağlıklı alternatiflerle değiştirilmeli.

Lifli beslenme: Posa içeriği yüksek gıdalar tercih edilmeli. Lifli gıdalar, bağırsak çalışmasını da artırdığından ödemin atılmasında fayda sağlar; kepekli tahıllar, kabuklu sebze ve meyveler, salata gibi…

Alkol ve asitten uzak durma: Alkol, asitli içecekler, kahve, aşırı ve demli çay, kafein içeriği yüksek içecekleri tüketiminden kaçınmak gerekir. Bunların yerine su, bitki ve meyve çayları, taze meyve suları, tuzsuz ayran, az yağlı süt gibi içecekler tercih edilmeli.
HAMİLELİKTEKİ ÖDEM

Hamilelik döneminde, sıvı ihtiyacı artar. Alınan bu sıvının bir kısmı vücutta tutulup, şişkinliğe sebep olabilir. Hamilelikte kan basıncı ve dolaşım sistemi fazla çalışır. Son aylara kadar gittikçe artan ödem en fazla el, parmak, ayak ve ayak bileklerinde ortaya çıkar. Kilo fazlası olan, hızlı veya aşırı kilo alan hamilelerde şişkinlikler daha fazla görülür. Hamilelikte ödemi gidermek için yemek düzenine çok dikkat edilmeli, düzenli ve yeterli miktarlarda protein alınmalı, tuz tüketimi azaltılmalı, rahat kıyafetler tercih edilmeli, hafif yürüyüş ve egzersizler yapılmalı, uzun süre ayakta durulmamalı, günde 8-10 bardak su tüketilmeli ve doktor kontrolleri düzenli aralıklarda yapılmalıdır.
ADET DÖNEMİNDE ÖDEM
Adet öncesi dönemde de değişen hormonların etkisiyle vücutta fazla su birikimi gözlenebilir. Kişiye göre değişmekle beraber 7 -10 gün öncesinden başlayabilir. Adet bitimine kadar devam eder. Bu süreçte kişide 500 gr- 2000 gr arası ödem oluşabilir. Bu nedenle adet dönemlerinde de doğru beslenmeye özen gösterilmeli.

Diyetisyen Burcu ŞEN

29 Mart 2018
641 kez görüntülendi